Airco met verwarming: koelen én verwarmen

Ja. De meeste vaste split-airco's en een deel van de mobiele airco's hebben een verwarmingsstand. Een split-airco werkt dan als lucht-luchtwarmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die binnen af. Zo gebruik je één apparaat in de zomer om te koelen en in het voor- en najaar of de winter om te verwarmen.

Of dat voor jou goed uitpakt, hangt af van een paar dingen:

• Verwarmingsvermogen – hoeveel warmte het apparaat kan leveren (in kW).
• SCOP – hoe zuinig het apparaat gemiddeld over een stookseizoen verwarmt.
• Buitentemperatuurbereik – tot welke buitentemperatuur de fabrikant verwarmen opgeeft.
• Je woning – isolatie, indeling en hoeveel ruimtes je wilt verwarmen.

Hieronder staan airco's waarvan in onze gegevens staat dat ze kunnen verwarmen. Dit is geen ranglijst: de volgorde is eerst de meest complete productgegevens, daarna prijs. Prijzen en winkels worden automatisch bijgewerkt. Liever zelf filteren? Bekijk alle airco's of zet modellen naast elkaar.

Een airco verplaatst warmte in plaats van die zelf te maken. Bij koelen haalt hij warmte uit je kamer en blaast die buiten weg. Bij verwarmen draait hij dat proces om:

1. De buitenunit onttrekt warmte aan de buitenlucht. Ook koude lucht bevat nog warmte.
2. Een koudemiddel neemt die warmte op en de compressor brengt het op een hogere temperatuur.
3. De binnenunit geeft de warmte af aan de lucht in je kamer.

Elektriciteit wordt vooral gebruikt om warmte te verplaatsen, niet om die op te wekken. Daardoor levert een warmtepomp onder goede omstandigheden meerdere kWh warmte per kWh stroom. Een elektrisch kacheltje (weerstandsverwarming) zet 1 kWh stroom om in ongeveer 1 kWh warmte.

Vaak wel, maar hoe zuinig precies hangt af van je situatie. De belangrijkste factoren:

• COP en SCOP – de COP is de verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte stroom op één meetpunt. De SCOP is het gemiddelde over een heel stookseizoen en zegt meer over het werkelijke verbruik.
• Buitentemperatuur – hoe kouder het buiten, hoe harder de warmtepomp moet werken en hoe lager het rendement.
• Gewenste binnentemperatuur – een hoger temperatuurverschil tussen binnen en buiten kost meer energie.
• Isolatie en ruimte – een goed geïsoleerde kamer houdt warmte vast; een tochtige ruimte met veel glas niet.
• Ontdooien – bij koud, vochtig weer kan ijs op de buitenunit ontstaan. De airco ontdooit dan af en toe; in die tijd verwarmt hij niet en daalt het rendement.
• Stroom- en gasprijs – of verwarmen met een airco goedkoper is dan met gas, hangt af van je tarieven.
• Zonnepanelen – eigen stroom kan het voordeliger maken, maar in de winter wek je minder op.

Verwarmen met een airco is dus niet automatisch altijd goedkoper dan gas. Meer uitleg lees je in verwarmen met een airco en besparen op gas.

SCOP staat voor *Seasonal Coefficient of Performance*: de seizoensgebonden efficiëntie bij verwarmen. Een SCOP van 4 betekent dat het apparaat over een gemiddeld stookseizoen ongeveer 4 kWh warmte levert per kWh stroom. Een hogere SCOP wijst in het algemeen op een zuiniger verwarmingssysteem.

• COP – één meting onder vaste omstandigheden.
• SCOP – een gewogen gemiddelde over het seizoen, met verschillende buitentemperaturen. Daardoor beter om modellen te vergelijken.

Het werkelijke verbruik blijft afhangen van je woning, instellingen en het weer. Het energielabel voor verwarmen (bijvoorbeeld A+, A++ of A+++) is afgeleid van de SCOP. Op de productkaarten tonen we het label alleen als het in de productgegevens staat. Lees meer in wat betekenen SEER en SCOP? en energielabels bij airco's uitgelegd.

Een airco is daardoor niet automatisch een volledige vervanging van je cv-installatie. Veel mensen gebruiken hem naast de cv, bijvoorbeeld in de woonkamer of een zolderkamer.

Als bijverwarming is een airco vaak interessant: je verwarmt de ruimte waar je het meest bent, bijvoorbeeld de woonkamer, en de cv hoeft minder te draaien. In het voor- en najaar kan de airco dan soms het werk alleen doen.

Als hoofdverwarming ligt het ingewikkelder:

• Eén binnenunit verwarmt vooral de ruimte waarin hij hangt. Warme lucht bereikt niet vanzelf andere kamers, zeker niet achter dichte deuren of op een andere verdieping.
• Voor meerdere ruimtes zijn vaak meerdere binnenunits of een multi-split-systeem nodig.
• De woningindeling en isolatie bepalen of de capaciteit ook op koude dagen voldoende is.
• Voor warm water heb je nog een andere oplossing nodig.

Laat een erkende installateur je woning beoordelen voordat je een airco als hoofdverwarming inzet. Lees ook wat er bij een airco-installatie komt kijken.

Veel split-airco's kunnen ook bij vorst verwarmen. Fabrikanten geven een minimale buitentemperatuur op waarbij het apparaat nog verwarmt; die verschilt per model. Sommige modellen zijn ontworpen voor koudere omstandigheden en verwarmen volgens opgave nog bij -15 °C of lager.

Maak wel onderscheid tussen twee dingen:

• Technisch kunnen verwarmen bij een lage buitentemperatuur.
• Efficiënt blijven verwarmen. Hoe kouder het is, hoe lager het rendement en vaak ook het maximale vermogen. Daarbij komen ontdooicycli, waarin de airco kort niet verwarmt.

Kijk daarom bij het vergelijken naar het opgegeven verwarmingsbereik en het vermogen bij lage temperaturen in de specificaties van het model. Staat die informatie niet op de productpagina, controleer het dan bij de winkel of fabrikant.

Het benodigde verwarmingsvermogen hangt af van het warmteverlies van de ruimte. Daarop hebben invloed:

• oppervlakte en inhoud (plafondhoogte);
• isolatie van muren, dak, vloer en ramen, en het bouwjaar;
• het glasoppervlak en het aantal buitenmuren;
• de gewenste binnentemperatuur;
• hoe koud het buiten wordt.

Een vaste formule als "1 kW verwarmt altijd zoveel m²" klopt daarom niet. Een oude, slecht geïsoleerde woonkamer kan meer dan twee keer zoveel vragen als een even grote nieuwbouwkamer. Het verwarmingsvermogen ligt bij split-airco's vaak iets hoger dan het koelvermogen, maar daalt bij strenge vorst. Voor een betrouwbare berekening van je warmtevraag is een installateur de aangewezen persoon. Achtergrond vind je in hoeveel kW heb je nodig?

Een split-airco bestaat uit een binnenunit aan de wand en een buitenunit buiten. In de verwarmingsstand werkt het geheel als warmtepomp. Voordelen: hoog rendement, relatief stil binnen omdat de compressor buiten staat, en één systeem voor koelen en verwarmen. Een split-airco moet wel door een gecertificeerde installateur worden geplaatst.

Wil je meerdere kamers verwarmen? Dan kan een multi-split-systeem met meerdere binnenunits op één buitenunit uitkomst bieden. Bekijk ook de actuele split-airco-aanbiedingen.

Ook een deel van de mobiele airco's kan verwarmen. De werking verschilt per model: sommige gebruiken een warmtepompstand, andere een elektrisch verwarmingselement. Dat laatste is veel minder zuinig. Mobiele modellen staan bovendien helemaal in de kamer, dus je hoort ze beter, en de afvoerslang laat vaak wat koude lucht binnen. Kijk daarom goed naar de specificaties: verwarmingsvermogen, soort verwarming en geluidsniveau. Meer over mobiele modellen lees je in mobiele airco's vergelijken.

Een woonkamer is vaak groter, heeft meer glas en staat soms open naar keuken of trap. De warmtevraag is daardoor hoger en je hebt meestal meer capaciteit nodig dan voor een slaapkamer.

In een slaapkamer kan een lager vermogen volstaan. Geluid is hier extra belangrijk, omdat je de airco ook 's nachts gebruikt. Meer over een airco in de slaapkamer.

Eén binnenunit verwarmt niet automatisch het hele huis. Voor meerdere kamers zijn vaak meerdere binnenunits of een multi-split-systeem nodig.

Een airco kan naast koelen ook verwarmen. Vaste split-airco's doen dat als lucht-luchtwarmtepomp en kunnen daarbij zuinig zijn, maar hoe zuinig hangt af van het model en de omstandigheden. Let bij het vergelijken vooral op:

• de SCOP en het energielabel voor verwarmen;
• het verwarmingsvermogen, ook bij lage buitentemperaturen;
• het opgegeven buitentemperatuurbereik;
• een capaciteit die past bij je ruimte of woning.

Vergelijk airco's met verwarmingsfunctie en laat bij twijfel een installateur meekijken.

Een airco die ook kan verwarmen is in feite een lucht-luchtwarmtepomp. Daarmee kun je dezelfde installatie in de zomer gebruiken om te koelen en in het voor- en najaar of de winter om te verwarmen. Maar welke airco is nu het beste als je hem serieus voor verwarming wilt gebruiken?

Het antwoord hangt niet alleen af van het merk of het aantal kW. Vooral het verwarmingsvermogen, de SCOP, het rendement bij lagere buitentemperaturen, het geluidsniveau en de juiste dimensionering zijn belangrijk.

In dit artikel leggen we uit waar je op moet letten en vergelijken we airco's uit onze actuele productdatabase die ook kunnen verwarmen.

Kort antwoord

Wil je een airco vooral gebruiken om te verwarmen, kijk dan naar het verwarmingsvermogen, de SCOP, het energielabel voor verwarmen en de prestaties bij lage buitentemperaturen.

Een split-airco is meestal interessanter voor regelmatig verwarmen dan een traditionele mobiele airco. De compressor staat bij een split-systeem buiten, waardoor het binnen doorgaans stiller is en het systeem als lucht-luchtwarmtepomp kan functioneren.

Een model met alleen een hoge koelcapaciteit is daarom niet automatisch een goede keuze als verwarming.

Onze selectie van airco's die kunnen verwarmen

In onze productdatabase staan meerdere modellen met een verwarmingsfunctie. De volgende modellen laten zien hoe verschillend het aanbod kan zijn.

Prijzen en specificaties zijn momentopnames uit onze productdatabase en kunnen wijzigen. Een ontbrekende waarde betekent dat we deze niet betrouwbaar hebben vastgelegd.

De selectie is geen algemene ranglijst van “beste verwarmingsairco”. Niet ieder model heeft in onze database dezelfde hoeveelheid betrouwbare verwarmingsgegevens. Voor een eerlijke vergelijking moet je daarom ook naar het exacte model, verwarmingsvermogen en SCOP kijken.

Hoe werkt verwarmen met een airco?

Een moderne split-airco werkt bij verwarmen als een lucht-luchtwarmtepomp.

Bij koelen wordt warmte uit de woning gehaald en naar buiten afgevoerd. Bij verwarmen wordt dit proces omgekeerd. De buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en het systeem geeft die warmte vervolgens via de binnenunit af aan de woning.

Dat klinkt misschien vreemd als het buiten koud is, maar ook koude buitenlucht bevat nog warmte.

De airco gebruikt elektriciteit voornamelijk om die warmte te verplaatsen. Daardoor kan een warmtepomp onder geschikte omstandigheden meerdere kWh warmte leveren per kWh elektriciteit.

Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld een elektrische kachel, waarbij elektriciteit rechtstreeks in warmte wordt omgezet.

Is een airco zuinig als verwarming?

Dat kan zeker, maar het daadwerkelijke verbruik hangt sterk af van de omstandigheden.

Belangrijke factoren zijn:

• de buitentemperatuur;
• het verwarmingsvermogen;
• de SCOP;
• de isolatie van je woning;
• de gewenste binnentemperatuur;
• hoe lang de airco draait;
• de manier waarop de ruimte wordt gebruikt;
• de elektriciteitsprijs.

Een hoge SCOP is interessant omdat deze waarde iets zegt over de seizoensefficiëntie bij verwarmen.

Wat betekent SCOP?

SCOP staat voor Seasonal Coefficient of Performance.

Het is een seizoensgebonden maat voor de efficiëntie van een warmtepomp bij verwarmen. In eenvoudige termen: een hogere SCOP betekent binnen dezelfde beoordelingsmethode een hogere seizoensefficiëntie.

Maar gebruik SCOP niet als voorspelling van je eigen energierekening. Je woning, instellingen en het weer hebben daar grote invloed op.

Wil je weten hoe verwarmen met een airco in de praktijk gaat? Lees dan verwarmen met een airco of de gids airco met verwarming.

Meer uitleg lees je in ons artikel over SEER en SCOP en over energielabels bij airco's.

Kijk niet alleen naar het koelvermogen

Een veelgemaakte fout is om alleen naar het aantal kW bij koelen te kijken.

Bijvoorbeeld:

“Deze airco heeft 5 kW, dus die zal ook wel goed verwarmen.”

Zo eenvoudig is het niet.

Wanneer je een airco regelmatig als verwarming wilt gebruiken, moet je ook kijken naar:

• verwarmingsvermogen;
• SCOP;
• energielabel voor verwarmen;
• prestaties bij lage buitentemperaturen;
• minimale buitentemperatuur volgens de fabrikant;
• geluidsniveau;
• modulatie;
• ontdooicyclus;
• juiste dimensionering.

Een airco kan dus prima geschikt zijn om een ruimte in de zomer te koelen, terwijl een ander model binnen dezelfde vermogensklasse interessanter kan zijn als je hem veel gebruikt voor verwarming.

Wat gebeurt er als het buiten vriest?

Een airco kan ook bij lage buitentemperaturen warmte leveren, maar het rendement en beschikbare vermogen kunnen veranderen.

Daarnaast kan de buitenunit bij koud en vochtig weer ijsvorming krijgen. Het systeem schakelt dan tijdelijk over naar een ontdooicyclus, ook wel defrost genoemd.

Tijdens zo'n cyclus wordt tijdelijk geen normale warme lucht de kamer ingeblazen.

Dit is een normaal onderdeel van het functioneren van een warmtepomp.

Praktijkervaringen

Gebruikerservaringen met verwarmen via airco lopen uiteen. Sommige gebruikers gebruiken hun airco in de winter veel en zijn tevreden over de snelheid waarmee een ruimte opwarmt. Andere gebruikers noemen juist luchtstroming, geluid en tijdelijke defrostcycli als aandachtspunten.

Wat vinden gebruikers van verwarmen met een airco?

Praktijkervaringen lopen behoorlijk uiteen.

Op internet zijn er gebruikers die hun airco's in de winter veel gebruiken en daar tevreden over zijn. Anderen noemen als nadeel dat de luchtstroom anders aanvoelt dan bijvoorbeeld vloerverwarming, dat de buitenunit hoorbaar kan zijn of dat een defrostcyclus tijdelijk voor minder warmte zorgt.

Dat verschil is logisch: een airco verwarmt met een luchtstroom. Daardoor voelt het anders dan bijvoorbeeld vloerverwarming.

Ook de plaatsing speelt een grote rol. Een goed gedimensioneerde airco die de warmte gelijkmatig door de ruimte kan verspreiden, zal anders ervaren worden dan een te groot of verkeerd geplaatst systeem.

Praktijkervaringen zijn daarom vooral nuttig om te zien waar je in de praktijk op moet letten, niet om één merk automatisch als winnaar aan te wijzen.

Split-airco of mobiele airco voor verwarmen?

Als verwarmen een belangrijk onderdeel van je aankoopbeslissing is, zou ik vooral naar een split-airco kijken.

Split-airco

Een split-systeem heeft een binnen- en buitenunit.

Voordelen:

• compressor buiten;
• doorgaans stiller binnen;
• geschikt als lucht-luchtwarmtepomp;
• vaak hogere efficiëntie;
• veel modellen hebben goede SCOP-waarden;
• geschikt voor regelmatig gebruik.

Nadelen:

• installatie nodig;
• hogere aanschaf- en installatiekosten;
• je hebt een buitenunit nodig.

Mobiele airco

Er zijn ook mobiele airco's met een verwarmingsfunctie.

Het voordeel is vooral de eenvoudige plaatsing. Je hebt geen vaste buitenunit nodig.

Daar staan echter nadelen tegenover. Een mobiele airco produceert het compressor- en ventilatorgeluid in de ruimte zelf. Ook is de manier waarop warmte wordt afgevoerd en aangevoerd anders dan bij een vaste split-installatie.

Voor incidentele bijverwarming kan een mobiele oplossing interessant zijn. Voor structureel verwarmen van een leefruimte zou ik vooral kijken naar een goed gedimensioneerde split-airco.

Welke airco is het beste voor verwarmen?

Er is niet één model dat voor iedere woning de beste keuze is.

Een slaapkamer van 15 m² heeft andere eisen dan een woonkamer van 50 m². Ook isolatie, glasoppervlak, plafondhoogte, ligging en luchtverdeling maken verschil.

Gebruik daarom ons airco-overzicht om modellen te vergelijken en gebruik de Airco-check om eerst te bepalen welk vermogen bij jouw ruimte past.

Airco als hoofdverwarming: kan dat?

In sommige woningen kan een airco een belangrijke of zelfs primaire verwarmingsbron zijn.

Maar dat betekent niet dat iedere woning met één airco volledig verwarmd kan worden.

Een lucht-luchtwarmtepomp verwarmt namelijk vooral de ruimte waarin de binnenunit hangt. Warmte verspreidt zich wel naar andere ruimtes, maar deuren, muren, gangen en de indeling van de woning beperken dat.

Bij meerdere kamers kan een multi-split-systeem interessanter zijn. Daarmee kun je meerdere binnenunits aansluiten op één buitenunit.

Multi-split-systemen met verwarming uit onze database

Verwarmen met airco: let ook op geluid

Geluid wordt soms onderschat wanneer mensen een airco vooral voor koelen aanschaffen.

Bij verwarmen kan de airco juist gedurende langere perioden draaien.

Een opgegeven waarde van bijvoorbeeld 19 of 20 dB heeft bovendien meestal betrekking op een lage ventilatorstand. Zodra meer vermogen nodig is, kan het geluid hoger worden.

Vooral in:

• slaapkamers;
• werkkamers;
• woonkamers waar je stil wilt zitten;
• kleine appartementen;

kan het geluidsniveau daarom een belangrijke factor zijn.

Ook de buitenunit verdient aandacht. Resonantie, montage en plaatsing tegen een gevel kunnen het ervaren geluid beïnvloeden.

De juiste capaciteit blijft het belangrijkst

Een airco die te klein is, kan moeite hebben om de gewenste temperatuur vast te houden.

Een veel te groot systeem is echter ook niet automatisch beter. Het systeem moet zijn vermogen kunnen terugregelen en passend bij de warmtevraag kunnen functioneren.

Daarom moet je niet simpelweg zeggen:

“Voor 40 m² heb je altijd X kW nodig.”

De benodigde capaciteit hangt onder andere af van:

• oppervlakte en inhoud;
• isolatie;
• glasoppervlak;
• ligging;
• zoninval;
• plafondhoogte;
• aantal personen;
• warmteverlies;
• gewenste temperatuur.

Onze Airco-check gebruikt meerdere kenmerken van de ruimte om een indicatie van het benodigde koelvermogen te berekenen.

Voor het definitieve verwarmingsvermogen en een volledige verwarmingsberekening is controle door een installateur verstandig. Lees ook wat er komt kijken bij een airco-installatie of vraag via installatie een installateur aan.

Waar moet je op letten als je een airco voor verwarmen koopt?

Gebruik deze checklist:

Welke airco past bij jouw situatie?

Vooral verwarmen

Kijk vooral naar:

• SCOP;
• verwarmingsvermogen;
• prestaties bij lage buitentemperaturen;
• energielabel;
• geluidsniveau;
• juiste dimensionering.

Verwarmen én koelen

Dan is een moderne split-airco vaak interessant. Je gebruikt hetzelfde systeem in de zomer voor koeling en in de winter voor verwarming.

Alleen af en toe bijverwarmen

Een kleinere split-airco of, afhankelijk van de situatie, een mobiele oplossing kan voldoende zijn.

Meerdere kamers verwarmen

Kijk naar een multi-split-systeem met meerdere binnenunits. Laat vooraf beoordelen of de gekozen combinatie voldoende capaciteit heeft.

Veelgestelde vragen over de beste airco voor verwarmen

Is verwarmen met een airco goedkoper dan verwarmen met gas?

Dat kan, maar er is geen universeel antwoord. Het hangt af van het rendement van de airco, de buitentemperatuur, je woning en de actuele energieprijzen. Een SCOP geeft een nuttige indicatie van het seizoensrendement, maar voorspelt niet rechtstreeks jouw energierekening.

Kan een airco ook bij vorst verwarmen?

Ja, veel moderne airco's kunnen ook bij lage buitentemperaturen verwarmen. Het beschikbare vermogen en rendement kunnen bij lagere temperaturen echter veranderen. Controleer daarom de specificaties van het exacte model.

Is een airco geschikt als hoofdverwarming?

In sommige woningen wel. Vooral goed geïsoleerde woningen en woningen met een passende indeling kunnen hiervoor geschikt zijn. Bij meerdere ruimtes zijn meerdere binnenunits vaak logischer dan één airco die het hele huis moet verwarmen.

Is een Daikin beter voor verwarmen dan een goedkoper merk?

Dat kun je niet alleen op basis van het merk bepalen. Vergelijk het exacte model op verwarmingsvermogen, SCOP, lage-temperatuurprestaties, geluid, prijs en installatie.

Wat is belangrijker: SCOP of verwarmingsvermogen?

Beide zijn belangrijk, maar ze vertellen iets anders. Het verwarmingsvermogen zegt hoeveel warmte het systeem kan leveren; SCOP zegt iets over de seizoensefficiëntie. Je hebt dus een combinatie van voldoende vermogen én een passend rendement nodig.

Waarom stopt mijn airco soms met warme lucht?

Waarschijnlijk kan het systeem bezig zijn met een ontdooicyclus. Bij koud en vochtig weer kan ijs ontstaan op de buitenunit. De airco schakelt dan tijdelijk over om de buitenunit te ontdooien.

Kan ik met één airco meerdere kamers verwarmen?

Dat kan gedeeltelijk, maar het resultaat hangt sterk af van de indeling en luchtcirculatie. Voor meerdere afzonderlijke kamers is een multi-split-systeem met meerdere binnenunits vaak een logischere oplossing.

Conclusie

De beste airco voor verwarmen is niet simpelweg het model met het hoogste aantal kW of het bekendste merk.

Kijk vooral naar het verwarmingsvermogen, de SCOP, de prestaties bij lage buitentemperaturen, het geluidsniveau en de dimensionering.

Een split-airco is voor regelmatig verwarmen doorgaans interessanter dan een mobiele airco. Wil je meerdere kamers verwarmen, dan kan een multi-split-systeem een betere oplossing zijn.

Onze productdatabase bevat meerdere airco's die kunnen verwarmen, van relatief betaalbare 2,5 kW-modellen tot zwaardere systemen voor grotere ruimtes. De prijzen en beschikbaarheid worden automatisch bijgewerkt.

Wil je weten welk vermogen bij jouw ruimte past?

Doe de Airco-check en ontvang binnen ongeveer 60 seconden drie passende modellen op basis van jouw ruimte, wensen en budget.